U heeft hard gewerkt, een mooi leven opgebouwd en wilt graag iets achterlaten voor uw kinderen.
Maar dan komt ineens de Belastingdienst om de hoek kijken met… erfbelasting.
Zou u het geld dan maar gewoon alvast kunnen geven en zo de erfbelasting vermijden? Maar ja, als u schenkt krijgt u weer te maken met schenkbelasting.
Gelukkig bestaat er zoiets als een schenking op papier. Hiermee kunt u tijdens uw leven al vermogen overdragen aan uw kinderen, zonder dat u het geld direct hoeft uit te betalen. U schenkt het bedrag wel, maar spreekt tegelijkertijd af dat u het bedrag pas later hoeft te betalen.
Op deze manier houdt u zelf de beschikking over uw vermogen, terwijl uw kind alvast een vordering op u krijgt. Hierdoor kan een schenking op papier mogelijk helpen om later erfbelasting te besparen.
Hoe deze schenking op papier, officieel een schenking onder schuldigerkenning, precies werkt en welke voorwaarden daarbij gelden, leggen wij u in dit artikel uit.
Wat is een schenking op papier?
Een schenking op papier (officieel: schenking onder schuldigerkenning) is eigenlijk precies wat de naam zegt.
U schenkt een bedrag aan bijvoorbeeld uw kind, maar in plaats van dat u het bedrag direct overmaakt, spreekt u af dat u het bedrag pas later betaalt. Uw kind krijgt hierdoor direct een vordering op u, terwijl u het geld voorlopig zelf houdt.
Het werkt dus eigenlijk alsof u het bedrag schenkt en het daarna weer van uw kind terugleent.
Belangrijk om te weten is dat de schenking fiscaal al plaatsvindt op het moment dat de schenking wordt vastgelegd. Het is dus niet zo dat de schenking pas bij uw overlijden plaatsvindt.
Uw overlijden is alleen het moment waarop de schuld meestal opeisbaar wordt en waarop de schuld, als aan alle voorwaarden is voldaan, in mindering kan komen op uw nalatenschap.
Waarom kiezen mensen voor een schenking op papier?
Een schenking op papier wordt vaak gebruikt door ouders die vermogen willen overdragen aan hun kinderen, maar het geld zelf nog nodig hebben voor hun eigen levensonderhoud.
Het voordeel is dat u vermogen alvast overdraagt aan uw kinderen, terwijl u zelf de beschikking houdt over het geld.
Daarnaast kan een schenking op papier ervoor zorgen dat uw nalatenschap later lager uitvalt. De schuld aan uw kind kan namelijk onder voorwaarden in mindering komen op uw nalatenschap, waardoor mogelijk minder erfbelasting verschuldigd is.
Het vermogen wordt hierdoor als het ware al uit de toekomstige erfenis gehaald.
Er gelden echter wel belangrijke voorwaarden.
De kleine lettertjes
De Belastingdienst accepteert een schenking op papier alleen wanneer sprake is van een echte schenking en niet van een papieren constructie zonder daadwerkelijke gevolgen.
Daarom is het belangrijk dat:
de schenking wordt vastgelegd in een notariële akte;
jaarlijks minimaal 6% rente wordt betaald over het bedrag dat u schuldig bent;
deze rente daadwerkelijk wordt betaald en niet alleen administratief wordt bijgehouden.
De rente van 6% is hierbij geen vrijblijvend percentage. Het is een fiscale voorwaarde om ervoor te zorgen dat de schuld ook daadwerkelijk als een echte schuld wordt gezien.
Wordt de rente niet daadwerkelijk betaald? Dan kan de Belastingdienst bij uw overlijden stellen dat geen sprake is van een echte schuld. Hierdoor kan het fiscale voordeel verloren gaan en kan alsnog erfbelasting verschuldigd zijn over het bedrag.
Let op: schenkbelasting kan al tijdens uw leven verschuldigd zijn
Een veelvoorkomend misverstand is dat bij een schenking op papier pas belasting wordt betaald wanneer de schenker overlijdt. Dat klopt niet.
Een schenking op papier is namelijk gewoon een schenking. Dit betekent dat er op het moment van de schenking mogelijk al schenkbelasting verschuldigd is.
De schenking vindt plaats zodra de schuldigerkenning wordt vastgelegd. De ontvanger van de schenking moet dan beoordelen of aangifte schenkbelasting moet worden gedaan en of daadwerkelijk belasting verschuldigd is. Of er belasting moet worden betaald, hangt af van de hoogte van de schenking en de beschikbare vrijstellingen.
Bij een schenking aan kinderen geldt jaarlijks een vrijstelling. Over het bedrag boven deze vrijstelling kan schenkbelasting verschuldigd zijn.
De schenkbelasting staat los van de rente die u jaarlijks aan uw kind betaalt. De rente van minimaal 6% is nodig om ervoor te zorgen dat de schuld fiscaal wordt geaccepteerd voor de erfbelasting.
Waarom dan toch een schenking op papier?
Nu u weet dat over een schenking op papier mogelijk al tijdens uw leven schenkbelasting moet worden betaald, vraagt u zich misschien af: waarom zou ik dan toch kiezen voor een schenking op papier?
Het antwoord zit in het verschil tussen schenkbelasting en erfbelasting.
Hoewel beide belastingen betrekking hebben op vermogen dat naar een volgende generatie gaat, zijn het twee verschillende belastingen. Afhankelijk van uw persoonlijke situatie kan het voordeliger zijn om tijdens uw leven schenkbelasting te betalen in plaats van dat uw erfgenamen later erfbelasting betalen.
Wanneer u richting het einde van uw leven gaat, kan een schenking op papier daarom fiscaal interessant zijn. Door de schenking ontstaat namelijk een schuld aan uw kind. Als aan alle voorwaarden wordt voldaan, kan deze schuld bij uw overlijden in mindering komen op uw nalatenschap.
Hierdoor wordt het vermogen waarover erfbelasting wordt berekend lager.
De schenkbelasting die tijdens uw leven wordt betaald, kan daardoor uiteindelijk lager uitvallen dan de erfbelasting die uw kinderen anders zouden moeten betalen over hetzelfde vermogen.
Een schenking op papier is dus niet bedoeld om belasting volledig te voorkomen. Het kan wel een goede manier zijn om de totale belastingdruk voor uw erfgenamen te verminderen.
De drie grootste valkuilen
Een schenking op papier kan fiscaal aantrekkelijk zijn, maar alleen als deze goed wordt uitgevoerd. Dit zijn de belangrijkste aandachtspunten.
- Rente betalen: bewijs is cruciaal
De rente moet elk jaar daadwerkelijk worden overgemaakt aan uw kind.
Bewaar daarom altijd bewijsstukken zoals:
bankafschriften;
betalingsbewijzen;
eventuele schriftelijke afspraken.
Geen bewijs van betaling? Dan loopt u het risico dat de Belastingdienst de schuld bij overlijden niet accepteert.
- Uw kind krijgt box 3-vermogen
Uw kind krijgt door de schenking op papier een vordering op u. Deze vordering behoort tot het vermogen van uw kind en moet worden meegenomen in box 3.
Dit betekent dat uw kind mogelijk jaarlijks belasting betaalt over deze vordering.
Daar staat tegenover dat de schuld bij u mogelijk in mindering komt op uw eigen vermogen in box 3, waardoor uw box 3-positie kan verbeteren.
- Schenking op papier versus gewone schenking
U kunt er natuurlijk ook voor kiezen om normaal te schenken.
Het voordeel daarvan is dat uw kind het geld direct ontvangt en kan gebruiken. Het nadeel is dat u het geld daadwerkelijk kwijt bent. Daarnaast kan dit bedrag niet in mindering komen op uw nalatenschap.
Ook bij een gewone schenking kan schenkbelasting verschuldigd zijn als u boven de vrijstelling schenkt.
Sommige ouders kiezen ervoor om de schenkbelasting voor hun kind te betalen (“vrij van recht schenken”). Hierbij moet worden opgelet dat de betaalde schenkbelasting zelf ook wordt gezien als een extra schenking. Hierdoor kan opnieuw schenkbelasting verschuldigd zijn over dit extra bedrag.
Een gewone schenking kan daarom aantrekkelijk zijn als u uw kind direct wilt helpen. Een schenking op papier kan juist interessant zijn wanneer u vooral vermogen wilt overdragen en tegelijkertijd uw eigen financiële zekerheid wilt behouden.
Notaris: noodzakelijk
Een schenking op papier moet worden vastgelegd in een notariële akte.
Dit is belangrijk omdat de schenking anders bij overlijden mogelijk niet als schuld van de nalatenschap wordt geaccepteerd. Hierdoor kan het fiscale voordeel verloren gaan.
Conclusie: slim, maar alleen als het goed gebeurt
Een schenking op papier kan een waardevol instrument zijn om vermogen over te dragen en mogelijk erfbelasting te besparen, terwijl u zelf de beschikking houdt over uw vermogen.
Het is echter geen manier om belasting volledig uit te stellen of te vermijden. Omdat een schenking op papier ook een echte schenking is, kan tijdens uw leven al schenkbelasting verschuldigd zijn.
De belangrijkste aandachtspunten zijn:
notariële vastlegging;
jaarlijkse betaling van minimaal 6% rente;
rente daadwerkelijk betalen en bewijs bewaren;
rekening houden met schenkbelasting op het moment van schenken;
rekening houden met box 3 bij uw kind.
Een schenking op papier kan veel belasting besparen, maar kleine fouten kunnen grote gevolgen hebben.
Wilt u weten of een schenking op papier in uw situatie verstandig is? Neem gerust contact met ons op, wij denken graag met u mee.
Maak vrijblijvend een afspraak via www.nkbelastingadvies.nl/contact